Logo

Dev Uthani Ekadashi 2026: देवउठनी एकादशी के दिन जरूरी है इन चीजों का दान, भूलकर भी न करें अनदेखा

Vaishnavi DwivediVaishnavi DwivediUpdated 16 Nov 2026 12:28 PM IST
Dev Uthani Ekadashi 2026: देवउठनी एकादशी के दिन जरूरी है इन चीजों का दान, भूलकर भी न करें अनदेखा

Special Things

Dev Uthani Ekadashi 2026 Daan Importance: देवउठनी एकादशी के दिन किन चीजों का दान करना बेहद शुभ और फलदायी होता है? जानिए भगवान विष्णु को प्रसन्न करने वाले अचूक उपाय और दान के सही नियम।

हिंदू धर्म में कार्तिक महीने के शुक्ल पक्ष की एकादशी तिथि को 'देवउठनी एकादशी' या 'प्रबोधिनी एकादशी' के रूप में बहुत ही धूमधाम से मनाया जाता है। धार्मिक मान्यताओं के अनुसार, इस पावन दिन भगवान विष्णु चार महीने की योग निद्रा से जागते हैं। श्रीहरि के उठने के साथ ही चातुर्मास समाप्त होता है और सभी प्रकार के मांगलिक काम जैसे शादी, गृह प्रवेश और मुंडन आदि फिर से शुरू हो जाते हैं। धार्मिक ग्रंथों में एकादशी के व्रत और पूजन के साथ-साथ दान-पुण्य का भी विशेष महत्व बताया गया है। ऐसा माना जाता है कि देवउठनी एकादशी (Dev Uthani Ekadashi 2026) के दिन किया गया दान कई गुना अधिक फल देता है और जीवन के सभी कष्टों व पापों से मुक्ति दिलाता है। आइए जानते हैं कि इस दिन किन चीजों का दान करना सबसे फलदायी माना गया है?

देवउठनी एकादशी पर जरूर करें इन चीजों का दान (Dev Uthani Ekadashi 2026 Daan List)


पीले वस्त्रों और फलों का दान

भगवान विष्णु को पीला रंग बेहद प्रिय है। देवउठनी एकादशी के दिन मंदिर में या किसी जरूरतमंद को पीले वस्त्र और पीले फल दान करने चाहिए। इस उपाय से कुंडली में गुरु ग्रह मजबूत होता है और करियर, व्यापार में तरक्की मिलती है।

अन्न दान  

सनातन परंपरा में अन्न दान को महादान माना गया है। इस शुभ दिन पर गरीबों को चावल, गेहूं, चना दाल या अन्य सात्विक अनाजों का दान करें। ऐसा करने से माता लक्ष्मी और भगवान विष्णु की कृपा से घर में कभी भी अन्न और धन की कमी नहीं होती है।

आंवले का दान

कार्तिक महीने में आंवले के सेवन और दान का बहुत बड़ा महत्व है। देवउठनी एकादशी के दिन आंवले का दान करने से सेहत अच्छी रहती है और शारीरिक कष्ट दूर होते हैं। आंवला भगवान विष्णु को बहुत प्रिय है, इसलिए इसका दान विशेष फलदायी माना जाता है।

गर्म कपड़ों का दान

कार्तिक माह के बाद ठंड की शुरुआत होने लगती है, इसलिए इस समय जरूरतमंदों को गर्म कपड़े, कंबल या शॉल का दान करना बहुत पुण्य का काम माना जाता है। इससे पितरों का आशीर्वाद मिलता है और जीवन में सुख-शांति बनी रहती है।

दीपदान का विशेष महत्व 

देवउठनी एकादशी के दिन मंदिरों में, पीपल के पेड़ के नीचे और तुलसी के पौधे के पास दीपदान जरूर करना चाहिए। शाम के समय क्षमता के अनुसार शुद्ध घी या तेल के दीये जलाने से घर की नकारात्मक ऊर्जा दूर होती है और सकारात्मकता का संचार होता है।

दान करते समय इन जरूरी बातों का रखें ध्यान

  • दान हमेशा पूरी श्रद्धा, पवित्रता और बिना किसी घमंड के करना चाहिए, जो भी वस्तु दान करें, वह साफ-सुथरी होनी चाहिए।
  • एकादशी के दिन किसी भी जरूरतमंद या गरीब व्यक्ति का अपमान न करें और अपनी क्षमता के अनुसार ही दान-पुण्य करें।
  • दान देने के बाद मन में किसी प्रकार का दिखावा न लाएं, तभी उसका पूर्ण फल मिलता है।

।।श्री हरि स्तोत्र।। (Shri Hari Stotram)

जगज्जालपालं चलत्कण्ठमालं
शरच्चन्द्रभालं महादैत्यकालं
नभोनीलकायं दुरावारमायं
सुपद्मासहायम् भजेऽहं भजेऽहं ॥1
सदाम्भोधिवासं गलत्पुष्पहासं
जगत्सन्निवासं शतादित्यभासं
गदाचक्रशस्त्रं लसत्पीतवस्त्रं
हसच्चारुवक्त्रं भजेऽहं भजेऽहं ॥2

रमाकण्ठहारं श्रुतिव्रातसारं
जलान्तर्विहारं धराभारहारं
चिदानन्दरूपं मनोज्ञस्वरूपं
ध्रुतानेकरूपं भजेऽहं भजेऽहं ॥3

जराजन्महीनं परानन्दपीनं
समाधानलीनं सदैवानवीनं
जगज्जन्महेतुं सुरानीककेतुं
त्रिलोकैकसेतुं भजेऽहं भजेऽहं ॥4

कृताम्नायगानं खगाधीशयानं
विमुक्तेर्निदानं हरारातिमानं
स्वभक्तानुकूलं जगद्व्रुक्षमूलं
निरस्तार्तशूलं भजेऽहं भजेऽहं ॥5

समस्तामरेशं द्विरेफाभकेशं
जगद्विम्बलेशं ह्रुदाकाशदेशं
सदा दिव्यदेहं विमुक्ताखिलेहं
सुवैकुण्ठगेहं भजेऽहं भजेऽहं ॥6

सुरालिबलिष्ठं त्रिलोकीवरिष्ठं
गुरूणां गरिष्ठं स्वरूपैकनिष्ठं
सदा युद्धधीरं महावीरवीरं
महाम्भोधितीरं भजेऽहं भजेऽहं ॥7

रमावामभागं तलानग्रनागं
कृताधीनयागं गतारागरागं
मुनीन्द्रैः सुगीतं सुरैः संपरीतं
गुणौधैरतीतं भजेऽहं भजेऽहं ॥8

।।फलश्रुति।।

इदं यस्तु नित्यं समाधाय चित्तं
पठेदष्टकं कण्ठहारम् मुरारे:
स विष्णोर्विशोकं ध्रुवं याति लोकं
जराजन्मशोकं पुनर्विन्दते नो ॥

Related Puja

मंगल ग्रह शांति पूजा
Family relationships get harmonious

मंगल ग्रह शांति पूजा

Tue 17 November 2026
Navgrah Shani Mandir,Ujjain Madhya Pradesh
Prasad Box
386 devotees have booked this puja
Book Puja
मंगल ग्रह शांति पूजा
Family relationships get harmonious

मंगल ग्रह शांति पूजा

Tue 17 November 2026
Navgrah Shani Mandir,Ujjain Madhya Pradesh
Prasad Box
386 devotees have booked this puja
Book Puja

Talk to Astrologer

View all

Connect with India's best astrologers

एस्ट्रो निखिलेश

एस्ट्रो निखिलेश

₹28/min₹5/min
मंगल कृष्णा

मंगल कृष्णा

₹25/min₹5/min
वैदिक अखिलेश कुमार

वैदिक अखिलेश कुमार

₹45/min₹5/min
एस्ट्रो रामसहाय

एस्ट्रो रामसहाय

₹35/min₹5/min
Offline
दिव्यांश

दिव्यांश

₹20/min₹5/min
Offline
View all
मंगल ग्रह शांति पूजा
Family relationships get harmonious

मंगल ग्रह शांति पूजा

Tue 17 November 2026
Navgrah Shani Mandir,Ujjain Madhya Pradesh
Prasad Box
386 devotees have booked this puja
Book Puja
बुध ग्रह प्रबलता एवं सफलता प्राप्ति अनुष्ठान
Strengthen the Planet Mercury

बुध ग्रह प्रबलता एवं सफलता प्राप्ति अनुष्ठान

Wed 18 November 2026
Bagalamukhi Temple, Haridwar
Prasad Box
183 devotees have booked this puja
Book Puja
बुध ग्रह शांति पूजा
Increase in positivity in life.

बुध ग्रह शांति पूजा

Wed 18 November 2026
Navgrah Shani Mandir,Ujjain Madhya Pradesh
Prasad Box
171 devotees have booked this puja
Book Puja

Reconnect with your Faith

UserUserUser
Trusted by 1 Lakh Devotees
100% Secure